Những ngày gần đây, các video ngắn trên TikTok về chuyện “đi mua vàng mà không được trả tiền mặt” thu hút rất nhiều lượt xem và bình luận. Nhiều người lo lắng rằng mình sẽ bị phạt, hoặc vàng mua về sẽ bị “theo dõi”. Thực tế, đây là quy định mới về mua bán vàng phải chuyển khoản theo Nghị định 390/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 16/10/2026. Bài viết dưới đây, Công ty Luật Phạm Hoàng giải thích ngắn gọn những điểm người dân cần nắm.
Mua bán vàng phải chuyển khoản từ mức nào?
Theo Nghị định 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, giao dịch mua hoặc bán vàng có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong một ngày của một khách hàng phải thanh toán không dùng tiền mặt. Trước đây, theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP, ngưỡng này là 20 triệu đồng/ngày.
Điểm đáng chú ý là ngưỡng 5 triệu đồng được tính theo tổng giá trị trong ngày, không tính theo từng hóa đơn. Vì vậy, việc chia nhỏ thành nhiều lần mua, mỗi lần dưới 5 triệu đồng, không giúp tránh được nghĩa vụ này.
Các hình thức thanh toán được chấp nhận gồm:
- Chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng;
- Quét mã QR thanh toán;
- Thanh toán bằng thẻ ngân hàng.
Ai phải tuân thủ: Người mua hay cửa hàng vàng?
Nghĩa vụ tổ chức thanh toán không dùng tiền mặt trước hết thuộc về cơ sở kinh doanh vàng. Cửa hàng phải bố trí phương thức thanh toán phù hợp, xuất hóa đơn, chứng từ hợp pháp và thực hiện các nghĩa vụ về phòng, chống rửa tiền. Tuy vậy, người mua và người bán vàng cũng cần chủ động chuẩn bị tài khoản ngân hàng chính chủ, vì cửa hàng sẽ không được nhận tiền mặt đối với giao dịch đạt ngưỡng.
Khi bán vàng cho cửa hàng, người dân cũng nên yêu cầu nhận tiền qua tài khoản ngân hàng của chính mình. Cách làm này vừa đúng quy định, vừa tạo chứng cứ rõ ràng nếu sau này phát sinh tranh chấp về trọng lượng, tuổi vàng hoặc giá mua.
Những thay đổi khác trong Nghị định 390/2026/NĐ-CP
Bên cạnh ngưỡng thanh toán, Nghị định 390/2026/NĐ-CP còn có một số điều chỉnh quan trọng:
- Sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ không còn là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; Ngân hàng Nhà nước không còn cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.
- Đối với vàng miếng, Nhà nước vẫn duy trì cơ chế cấp phép sản xuất và kinh doanh mua, bán.
- Cơ quan quản lý chuyển mạnh sang hậu kiểm, tức là kiểm tra, xử lý sau khi doanh nghiệp đi vào hoạt động.
Dù không còn là ngành nghề có điều kiện, các cơ sở kinh doanh vàng trang sức vẫn phải bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, đo lường, ghi nhãn, niêm yết giá, xuất hóa đơn, nộp thuế và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Mua bán vàng qua chuyển khoản không phải là điều đáng lo; ngược lại, đó là cách người dân tự bảo vệ mình bằng một chứng từ rõ ràng khi có tranh chấp.
Công ty Luật Phạm Hoàng
Người dân nên làm gì để mua bán vàng an toàn?
Để giao dịch đúng quy định và hạn chế rủi ro, Công ty Luật Phạm Hoàng khuyến nghị:
- Chỉ mua bán tại cơ sở có đăng ký kinh doanh, có niêm yết giá và xuất hóa đơn;
- Dùng tài khoản ngân hàng đứng tên chính mình, không nhờ người khác chuyển hộ;
- Giữ lại hóa đơn, phiếu kiểm định và lịch sử giao dịch ngân hàng;
- Kiểm tra kỹ tuổi vàng, trọng lượng ghi trên hóa đơn trước khi thanh toán;
- Cảnh giác với lời mời mua vàng giá rẻ qua mạng xã hội, đặc biệt khi bên bán chỉ nhận tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản cá nhân lạ.
Nếu bị bán vàng kém chất lượng, thiếu trọng lượng hoặc bị lừa đảo khi giao dịch, người dân có thể yêu cầu bồi thường, khởi kiện dân sự hoặc tố giác hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Đội ngũ luật sư dân sự của Công ty Luật Phạm Hoàng có thể hỗ trợ đánh giá chứng cứ và hướng xử lý phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Mua vàng 4 triệu đồng bằng tiền mặt có vi phạm không?
Không. Nếu tổng giá trị giao dịch trong ngày của bạn tại cơ sở đó dưới 5 triệu đồng, bạn vẫn có thể thanh toán bằng tiền mặt.
Mua hai lần trong ngày, mỗi lần 3 triệu đồng thì sao?
Tổng giá trị trong ngày là 6 triệu đồng, đã vượt ngưỡng 5 triệu đồng, nên phải thanh toán không dùng tiền mặt.
Bán vàng cũ cho tiệm có phải nhận tiền qua tài khoản không?
Có. Quy định áp dụng cho cả giao dịch mua và giao dịch bán vàng từ 5 triệu đồng trở lên trong một ngày của một khách hàng.
Cần tư vấn về giao dịch, tranh chấp mua bán vàng?
Công ty Luật Phạm Hoàng tiếp nhận tư vấn qua điện thoại/Zalo 0327.88.0123. Trụ sở Công ty Luật Phạm Hoàng tại Quốc lộ 13, phường Tân Khai, TP. Đồng Nai, thuận tiện cho người dân Chơn Thành, Hớn Quản, Bình Long; Công ty Luật Phạm Hoàng có chi nhánh tại tỉnh Lâm Đồng. Bạn có thể đặt lịch qua trang liên hệ.
Bài viết mang tính tham khảo, được cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng giàu kinh nghiệm tranh tụng, vững chuyên môn về hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và doanh nghiệp, am hiểu thực tiễn giải quyết vụ việc tại Đồng Nai (Bình Phước cũ) và Lâm Đồng. Liên hệ 0327.88.0123 để được luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng trực tiếp tư vấn.