Câu hỏi thường gặp
Nhiều người muốn chấm dứt cuộc hôn nhân đã rạn nứt nhưng vợ hoặc chồng nhất quyết không ký đơn, không đến Tòa án, thậm chí bỏ đi nơi khác để “kéo dài” việc ly hôn. Câu hỏi đặt ra là: ly hôn đơn phương khi vợ hoặc chồng không chịu ký có được không, và nếu người kia cố tình vắng mặt thì Tòa án có giải quyết hay không?
Trả lời ngắn gọn
Được. Ly hôn đơn phương (ly hôn theo yêu cầu của một bên) không cần chữ ký hay sự đồng ý của người còn lại. Người muốn ly hôn chỉ cần nộp đơn khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền và chứng minh được căn cứ ly hôn theo luật. Nếu bị đơn đã được triệu tập hợp lệ mà cố tình vắng mặt, Tòa án vẫn có thể xét xử vắng mặt họ.
Căn cứ pháp lý của ly hôn đơn phương
Theo khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ, chồng hoặc cả hai người đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Như vậy, quyền yêu cầu ly hôn là quyền của từng người, không phụ thuộc vào việc người kia có ký hay không.
Tuy nhiên, Tòa án chỉ chấp nhận yêu cầu khi có căn cứ theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cụ thể là:
- Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được;
- Vợ hoặc chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích;
- Trường hợp đặc biệt theo khoản 3 Điều 56: cha, mẹ hoặc người thân thích yêu cầu ly hôn thay cho người vợ, chồng không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình và là nạn nhân của bạo lực gia đình do người kia gây ra (khoản 2 Điều 51).
Cần lưu ý một giới hạn: theo khoản 3 Điều 51, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Người vợ thì không bị giới hạn này.
Người kia không ký, không đến Tòa thì xử lý thế nào?
Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung) có cơ chế để vụ án không bị “treo” vì một bên bất hợp tác:
- Theo khoản 1 Điều 207, bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn cố tình vắng mặt thì vụ án thuộc trường hợp không tiến hành hòa giải được, Tòa án đưa vụ án ra xét xử.
- Theo điểm b khoản 2 Điều 227, nếu bị đơn được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt tại phiên tòa thì Tòa án vẫn xét xử vắng mặt họ.
- Nếu người kia cố tình giấu địa chỉ, người khởi kiện ghi đúng nơi cư trú, làm việc cuối cùng của họ là đã đáp ứng yêu cầu; việc che giấu địa chỉ không làm Tòa án phải trả lại đơn (hướng dẫn tại Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP).
Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, đơn ly hôn đơn phương nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc. Ví dụ, nếu bị đơn cư trú ở phường Chơn Thành, phường Tân Khai hoặc phường Bình Long, Tòa án có thẩm quyền là Tòa án nhân dân khu vực 10 – Đồng Nai. Hồ sơ, án phí và thời gian giải quyết được trình bày chi tiết trong bài Thủ tục ly hôn đơn phương 2026: Hồ sơ, nơi nộp đơn, thời gian và án phí.
Những việc cần làm để ly hôn đơn phương không bị kéo dài
- Chuẩn bị chứng cứ cho căn cứ ly hôn: tin nhắn, ghi âm, xác nhận của chính quyền hoặc tổ hòa giải ở cơ sở về mâu thuẫn, ly thân, bạo lực gia đình.
- Xác định đúng nơi cư trú, làm việc của bị đơn để nộp đơn đúng Tòa án, tránh bị chuyển hồ sơ.
- Nêu rõ yêu cầu về con chung, tài sản chung, nợ chung ngay trong đơn để Tòa án giải quyết một lần.
- Tự mình tham gia phiên hòa giải và phiên tòa: theo khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự không được ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng thay mình trong việc ly hôn; luật sư có thể tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
- Không tự ý chiếm giữ, tẩu tán tài sản chung trong thời gian chờ xét xử, vì điều này có thể bất lợi khi Tòa án chia tài sản.
Chữ ký của người kia không phải là điều kiện để ly hôn. Điều quyết định là chứng cứ cho thấy hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, và việc tuân thủ đúng trình tự tố tụng tại Tòa án.
Công ty Luật Phạm Hoàng
Xem thêm: Dịch vụ Luật sư hôn nhân và gia đình và dịch vụ ly hôn trọn gói tại Bình Phước cũ (Đồng Nai), Lâm Đồng.
Nếu bạn đang gặp tình huống vợ hoặc chồng không hợp tác khi ly hôn, cần tư vấn chuẩn bị chứng cứ, soạn đơn hoặc có luật sư đồng hành tại Tòa án, hãy liên hệ Công ty Luật Phạm Hoàng qua số 0327.88.0123 (Zalo). Trụ sở của Công ty Luật Phạm Hoàng tại Quốc lộ 13, Tân Khai, thuận tiện phục vụ người dân Chơn Thành, Hớn Quản, Bình Long; chi nhánh tại Lâm Đồng.
Bài viết mang tính tham khảo, căn cứ quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc cụ thể cần được luật sư xem xét hồ sơ để tư vấn chính xác.
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng giàu kinh nghiệm tranh tụng, vững chuyên môn về hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và doanh nghiệp, am hiểu thực tiễn giải quyết vụ việc tại Đồng Nai (Bình Phước cũ) và Lâm Đồng. Liên hệ 0327.88.0123 để được luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng trực tiếp tư vấn.