Câu hỏi thường gặp
Nhiều người cho người quen vay tiền, có giấy viết tay hẳn hoi, nhưng đến hạn thì bên vay khất lần, chặn số điện thoại và không trả. Câu hỏi đặt ra là: vay tiền không trả có bị đi tù không, hay bên cho vay chỉ có thể kiện ra Tòa án để đòi?
Trả lời ngắn gọn
Không phải cứ vay tiền không trả là bị đi tù. Về nguyên tắc, vay mượn là quan hệ dân sự: khi bên vay không trả, bên cho vay khởi kiện tại Tòa án để buộc trả nợ gốc và lãi. Tuy nhiên, nếu bên vay có hành vi gian dối, bỏ trốn hoặc cố tình chiếm đoạt tiền, vụ việc có thể chuyển thành vụ án hình sự.
Khi nào chỉ là tranh chấp dân sự?
Bên vay thật sự gặp khó khăn, không có khả năng trả, nhưng không bỏ trốn, không gian dối và vẫn thừa nhận khoản nợ. Trong trường hợp này, bên cho vay có thể:
- Gửi văn bản yêu cầu trả nợ, ấn định thời hạn rõ ràng.
- Thương lượng, lập biên bản thỏa thuận trả nợ theo từng đợt.
- Khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bên vay cư trú nếu không thỏa thuận được.
- Yêu cầu thi hành án khi bản án có hiệu lực.
Khi nào có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo Điều 175 Bộ luật Hình sự, người vay tài sản trị giá từ 4.000.000 đồng trở lên có thể phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản.
- Đến hạn trả, có điều kiện và khả năng trả nhưng cố tình không trả.
- Sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp, dẫn đến không còn khả năng trả lại.
Khung hình phạt cơ bản là phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Nếu ngay từ khi vay, người vay đã đưa ra thông tin gian dối để lấy tiền, như nói dối mục đích, giả mạo giấy tờ, hành vi có thể bị xem xét theo tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Cần lưu ý, dù vụ việc bị xử lý hình sự, người vay vẫn phải hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt cho người bị hại.
Bên cho vay nên làm gì ngay?
- Lưu giữ giấy vay, sao kê chuyển khoản, tin nhắn, ghi âm thể hiện việc vay và việc đòi nợ.
- Ghi nhận các dấu hiệu bỏ trốn: chặn liên lạc, chuyển chỗ ở, tẩu tán tài sản.
- Không tự ý đăng thông tin, hình ảnh người nợ lên mạng xã hội; việc này có thể khiến chính bạn bị xử phạt.
- Nếu có dấu hiệu tội phạm, làm đơn tố giác gửi Cơ quan điều tra Công an nơi bên vay cư trú.
Đòi nợ đúng cách là chọn đúng con đường ngay từ đầu: khởi kiện dân sự hay tố giác hình sự đều cần chứng cứ, và chứng cứ phải được giữ từ những ngày đầu tiên.
Công ty Luật Phạm Hoàng
Xem thêm: Cho vay tiền không có giấy tờ: Đòi nợ thế nào? và Dịch vụ Luật sư dân sự.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc đòi nợ, hãy liên hệ Công ty Luật Phạm Hoàng qua số 0327.88.0123 (Zalo) để được tư vấn hướng xử lý phù hợp. Trụ sở tại Quốc lộ 13, Tân Khai, thuận tiện phục vụ người dân Chơn Thành, Hớn Quản, Bình Long; chi nhánh tại Lâm Đồng.
Bài viết mang tính tham khảo, căn cứ quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc cụ thể cần được luật sư xem xét hồ sơ để tư vấn chính xác.
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng giàu kinh nghiệm tranh tụng, vững chuyên môn về hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và doanh nghiệp, am hiểu thực tiễn giải quyết vụ việc tại Đồng Nai (Bình Phước cũ) và Lâm Đồng. Liên hệ 0327.88.0123 để được luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng trực tiếp tư vấn.