Quốc lộ 13 đoạn qua phường Chơn Thành, phường Minh Hưng, phường Tân Khai đến phường Bình Long là tuyến đường có xe tải, xe container và xe máy đan xen dày đặc, nhất là vào giờ tan ca ở các khu công nghiệp. Khi không may xảy ra va chạm, người trong cuộc thường lúng túng trước hai câu hỏi lớn: bồi thường tai nạn giao thông gồm những khoản nào, và vụ việc có bị chuyển sang xử lý hình sự hay không. Trong bài viết này, Công ty Luật Phạm Hoàng giải đáp theo quy định hiện hành, để người dân chủ động bảo vệ quyền lợi của mình ngay từ những giờ đầu.
Việc cần làm ngay sau khi xảy ra tai nạn
Những gì diễn ra trong vài giờ đầu sau tai nạn thường quyết định việc xác định lỗi và mức bồi thường về sau. Dù bạn là người bị nạn hay người điều khiển phương tiện gây tai nạn, hãy thực hiện các bước sau:
- Dừng xe, giữ nguyên hiện trường, cấp cứu người bị nạn; gọi cấp cứu 115, gọi 113 hoặc báo Công an cấp xã gần nhất.
- Tuyệt đối không bỏ chạy. Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn là tình tiết khiến hình phạt nặng hơn theo khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự.
- Chụp ảnh, quay video hiện trường, vị trí xe, vết phanh, biển số; ghi lại thông tin người chứng kiến và vị trí các camera xung quanh.
- Giữ lại toàn bộ giấy tờ khám, chữa bệnh, hóa đơn, biên nhận chi phí sửa xe.
- Không vội ký giấy thỏa thuận hay nhận một khoản tiền “cho xong” khi chưa xác định đủ thiệt hại.
Những khoản bồi thường tai nạn giao thông người bị nạn được yêu cầu
Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Riêng xe máy, ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ, nên theo Điều 601, chủ sở hữu hoặc người đang chiếm hữu, sử dụng xe phải bồi thường cả khi không có lỗi. Họ chỉ được miễn khi thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại, hoặc do sự kiện bất khả kháng, tình thế cấp thiết.
Khi sức khỏe bị xâm phạm (Điều 590)
- Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút.
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại.
- Chi phí hợp lý và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị.
- Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở.
Khi tính mạng bị xâm phạm (Điều 591)
- Chi phí cứu chữa, chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết.
- Chi phí hợp lý cho việc mai táng.
- Tiền cấp dưỡng cho những người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần cho người thân thích; nếu không thỏa thuận được thì tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở.
Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Như vậy, khoản bù đắp tổn thất tinh thần tối đa khoảng 126,5 triệu đồng khi sức khỏe bị xâm phạm và 253 triệu đồng khi tính mạng bị xâm phạm. Đây là mức trần; con số cụ thể phụ thuộc vào thỏa thuận của các bên hoặc đánh giá của Tòa án.
Thiệt hại về tài sản và vai trò của bảo hiểm
Người bị thiệt hại còn được yêu cầu bồi thường chi phí sửa chữa, khôi phục xe và tài sản bị hư hỏng, cùng lợi ích gắn với việc sử dụng tài sản bị mất, chẳng hạn thu nhập của chiếc xe chở hàng phải nằm xưởng (Điều 589). Bên cạnh đó, chủ xe cơ giới bắt buộc mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự; vì vậy, bạn nên đề nghị bên gây tai nạn cung cấp giấy chứng nhận bảo hiểm để yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải quyết song song.
Khi nào tai nạn giao thông bị xử lý hình sự?
Không phải vụ tai nạn nào cũng bị khởi tố. Theo khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự, người vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi gây ra một trong các hậu quả sau:
- Làm chết người.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho 02 người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%.
- Gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Hình phạt ở khoản 1 là phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Mức phạt nặng hơn nếu người gây tai nạn không có giấy phép lái xe, điều khiển xe khi có nồng độ cồn vượt mức cho phép, bỏ chạy hoặc không cứu giúp người bị nạn. Dưới các ngưỡng trên, vụ việc thường chỉ bị xử phạt hành chính và các bên giải quyết phần bồi thường dân sự.
Bồi thường đầy đủ và kịp thời không xóa đi trách nhiệm hình sự, nhưng là một trong những tình tiết quan trọng để Tòa án xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Công ty Luật Phạm Hoàng
Cần lưu ý, tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ không thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại. Vì vậy, dù gia đình bị hại đã nhận tiền và làm đơn bãi nại, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn tiếp tục giải quyết vụ án; việc bồi thường và đơn bãi nại được xem xét là tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Thỏa thuận bồi thường sao cho an toàn?
- Lập văn bản thỏa thuận ghi rõ từng khoản, số tiền, thời hạn và phương thức thanh toán, có chữ ký của các bên và người làm chứng.
- Ưu tiên chuyển khoản để có chứng cứ thanh toán rõ ràng.
- Nếu người bị nạn bị thương nặng, nên chờ kết quả điều trị hoặc kết luận giám định trước khi chốt con số cuối cùng.
- Ghi rõ thỏa thuận đã giải quyết dứt điểm hay còn để ngỏ các chi phí phát sinh sau này.
- Khi không thỏa thuận được, người bị thiệt hại có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, hoặc yêu cầu giải quyết bồi thường ngay trong vụ án hình sự nếu vụ việc đã bị khởi tố.
Công ty Luật Phạm Hoàng đồng hành cùng người dân dọc Quốc lộ 13
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng hỗ trợ cả người bị nạn lẫn người gây tai nạn: tính đúng và đủ các khoản bồi thường, tham gia thương lượng, làm việc với doanh nghiệp bảo hiểm, bảo vệ quyền lợi tại cơ quan điều tra và Tòa án. Xem thêm Luật sư Chơn Thành, Dịch vụ Luật sư hình sự và Dịch vụ Luật sư dân sự.
Câu hỏi thường gặp
Người bị nạn cũng có lỗi thì có được bồi thường không?
Có, nhưng không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của chính mình gây ra (khoản 4 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015). Mức bồi thường sẽ được chia theo mức độ lỗi của mỗi bên.
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường là bao lâu?
Thời hiệu là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm (Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015).
Mượn xe của người khác gây tai nạn thì ai phải bồi thường?
Người chiếm hữu, sử dụng xe hợp pháp, như người mượn xe, phải bồi thường, trừ khi có thỏa thuận khác. Nếu xe bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật mà chủ xe có lỗi để xảy ra việc đó, chủ xe phải liên đới bồi thường (Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015).
Nếu bạn hoặc người thân gặp tai nạn giao thông trên Quốc lộ 13, hãy liên hệ Công ty Luật Phạm Hoàng qua số 0327.88.0123 (Zalo) để được tư vấn sớm. Trụ sở tại Quốc lộ 13, Tân Khai, thuận tiện phục vụ người dân Chơn Thành, Hớn Quản, Bình Long; chi nhánh tại Lâm Đồng.
Bài viết mang tính tham khảo, căn cứ quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc cụ thể cần được luật sư xem xét hồ sơ để tư vấn chính xác.
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng giàu kinh nghiệm tranh tụng, vững chuyên môn về hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và doanh nghiệp, am hiểu thực tiễn giải quyết vụ việc tại Đồng Nai (Bình Phước cũ) và Lâm Đồng. Liên hệ 0327.88.0123 để được luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng trực tiếp tư vấn.