“Anh ấy cũng ra tòa thường xuyên, ai cũng gọi là luật sư mà.” Đó là câu nói mà đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng nghe rất nhiều lần từ những khách hàng tìm đến khi vụ việc đã rối, tiền đã mất, và người mà họ tin là “luật sư” thực chất là luật sư giả. Ngày 24/10/2026, báo Tuổi Trẻ cũng vừa có bài viết “Luật sư giả, công ty luật “dỏm”, người dân gặp rủi ro thật”, nêu hàng loạt vụ việc người dân mất tiền tỉ vì tin nhầm người. Vậy luật sư giả hoạt động như thế nào, vì sao họ dễ dàng qua mặt người dân, và làm sao để nhận diện? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tự bảo vệ mình.
Luật sư giả: Những vụ việc có thật, người dân mất tiền tỉ
Theo báo Tuổi Trẻ, những trường hợp sau đây đều đã xảy ra trên thực tế:
Tự xưng “luật sư giỏi”, chiếm đoạt hơn một tỉ đồng
Tại TP.HCM: năm 2019, ông N.T.S. có tranh chấp tiền đặt cọc mua bán nhà đất. Bà Nguyễn Thị Thanh V. tự giới thiệu là “luật sư giỏi, có nhiều mối quan hệ” và nhận giải quyết vụ việc. Vụ việc không được giải quyết, ông S. còn bị chiếm đoạt hơn một tỉ đồng. Ngày 14/01/2026, Tòa án nhân dân TP.HCM tuyên phạt bà V. 16 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Giả danh luật sư nhận tiền làm sổ đỏ
Tại Thái Nguyên: ngày 10/3/2026, Công an tỉnh Thái Nguyên bắt khẩn cấp ông Triệu Văn Q. (53 tuổi) vì giả danh luật sư, nhận ủy quyền giải quyết tranh chấp đất đai, làm thủ tục cấp sổ đỏ, nhận tiền nhưng không thực hiện công việc mà chiếm đoạt.
Công ty mang tên “Luật” nhưng không phải tổ chức hành nghề luật sư
Ngay tại Đồng Nai: Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai từng có văn bản cảnh báo về các doanh nghiệp đặt tên có cụm từ “Luật…”, “Tư vấn luật…” dù không có chức năng hành nghề luật sư, gây nhầm lẫn cho người dân. Đầu năm 2026, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai còn tuyên vô hiệu một hợp đồng dịch vụ pháp lý vì bên ký kết với khách hàng không phải là tổ chức hành nghề luật sư.
Điểm chung của các vụ việc là người dân chỉ tin vào lời giới thiệu, danh xưng và vẻ ngoài “am hiểu pháp luật”, mà không kiểm tra người mình giao việc có thực sự là luật sư hay không.
Thủ đoạn quen thuộc: Luật sư giả “núp bóng” người đại diện theo ủy quyền
Điều khiến luật sư giả khó bị phát hiện là họ hiếm khi xuất hiện trước cơ quan nhà nước với tư cách luật sư. Thay vào đó, họ thường đề nghị khách hàng ký giấy ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền, rồi xuất hiện tại Tòa án, cơ quan thi hành án, Văn phòng đăng ký đất đai với tư cách người đại diện theo ủy quyền. Trên giấy tờ, mọi thứ đều hợp lệ; nhưng khi gặp người dân, họ lại tự xưng, hoặc để người khác gọi mình là “luật sư”.
Trong các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, tranh chấp đất đai hay khi thi hành án, pháp luật cho phép đương sự ủy quyền cho người khác thay mặt mình. Người được ủy quyền có thể là người thân, bạn bè hoặc bất kỳ cá nhân nào có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Họ được ký văn bản, nộp hồ sơ, tham gia hòa giải, phiên tòa trong phạm vi được ủy quyền.
Chính quy định mở này bị luật sư giả lợi dụng. Vì xuất hiện thường xuyên ở tòa án, cơ quan thi hành án với tư cách người đại diện theo ủy quyền, không ít người được gọi là “luật sư” dù họ không phải luật sư, và họ cũng không hề đính chính. Thậm chí, thực tế ghi nhận có trường hợp tại một số cơ quan nhà nước, cơ quan tư pháp như Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan thi hành án dân sự, chính người tiếp dân cũng chưa phân biệt rõ, mặc nhiên gọi người đại diện theo ủy quyền là luật sư, thậm chí giới thiệu người đó cho người dân. Khi lời giới thiệu đến từ một cơ quan công quyền, người dân càng dễ tin tưởng tuyệt đối mà không kiểm tra lại. Đây là kẽ hở mà luật sư giả khai thác triệt để: họ không cần làm giả Thẻ luật sư, chỉ cần một tờ giấy ủy quyền và sự nhầm lẫn của người xung quanh.
Một người hiểu thủ tục tòa án chưa chắc đã là luật sư. Danh xưng “luật sư” chỉ thuộc về người đã được cấp Chứng chỉ hành nghề và gia nhập một Đoàn luật sư.
Công ty Luật Phạm Hoàng
Luật sư là ai theo quy định pháp luật?
Theo Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012), luật sư là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của Luật này, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Để hành nghề, một người phải:
- Có bằng cử nhân luật, đã qua đào tạo nghề luật sư và tập sự hành nghề luật sư, đạt kết quả kiểm tra hết tập sự;
- Được Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư;
- Gia nhập một Đoàn luật sư và được Liên đoàn Luật sư Việt Nam cấp Thẻ luật sư.
Luật sư hành nghề trong một tổ chức hành nghề luật sư (văn phòng luật sư hoặc công ty luật) đã đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp, hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định. Luật sư phải tuân thủ Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư, giữ bí mật thông tin của khách hàng và chịu sự quản lý của Đoàn luật sư, Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Luật sư và người đại diện theo ủy quyền khác nhau thế nào?
Về tư cách và trách nhiệm
- Luật sư: được đào tạo nghề, có Thẻ luật sư, chịu sự giám sát của tổ chức xã hội – nghề nghiệp, chịu trách nhiệm nghề nghiệp, có thể bị kỷ luật, xóa tên khỏi Đoàn luật sư nếu vi phạm đạo đức nghề nghiệp.
- Người đại diện theo ủy quyền: chỉ hành động trong phạm vi hợp đồng hoặc giấy ủy quyền (Điều 138 và Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015); không có cơ chế giám sát nghề nghiệp nào ràng buộc họ ngoài hợp đồng với bạn.
Về phạm vi được tham gia
- Trong vụ án hình sự, người bào chữa cho người bị buộc tội theo Điều 72 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 gồm luật sư, người đại diện của người bị buộc tội, bào chữa viên nhân dân và trợ giúp viên pháp lý. Một người “nhận ủy quyền” thông thường không thể tự xưng là người bào chữa.
- Trong vụ án ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mình tham gia tố tụng (khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Người nhận tiền và hứa “ly hôn không cần ra tòa” bằng cách nhận ủy quyền thay bạn là đang hứa điều trái luật.
- Luật sư có thể vừa là người đại diện theo ủy quyền, vừa là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, được tiếp cận hồ sơ, tranh luận tại phiên tòa với kỹ năng nghề nghiệp chuyên sâu.
Về rủi ro khi xảy ra sai sót
Nếu luật sư vi phạm, khách hàng có thể khiếu nại đến tổ chức hành nghề luật sư, Đoàn luật sư, yêu cầu bồi thường; tổ chức hành nghề luật sư phải mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư của mình theo Luật Luật sư. Ngược lại, như TS Nguyễn Trí Cường (Trường Đại học Kinh tế – Luật, ĐHQG TP.HCM) phân tích trên báo Tuổi Trẻ, các cá nhân, tổ chức không phải luật sư không có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, không bị ràng buộc nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng. Khi họ tư vấn sai, làm lỡ thời hiệu khởi kiện hay làm lộ thông tin, người dân gần như không có cơ chế bảo vệ.
Rủi ro còn lớn hơn khi người dân ký giấy ủy quyền quá rộng, cho phép người nhận ủy quyền chuyển nhượng, thế chấp, nhận tiền thay: tài sản có thể bị bán mất, và nếu đối tượng không có trụ sở, tài sản rõ ràng thì việc đòi lại gần như không thể. Đặc biệt, nếu nghe theo lời xúi giục đưa tiền “chạy án” hoặc dùng giấy tờ giả, người dân có thể bị truy cứu về tội đưa hối lộ hoặc bị xem là đồng phạm, tức là “vừa là nạn nhân, vừa phải gánh trách nhiệm hình sự”.
Những dấu hiệu nhận diện “cò” dịch vụ pháp lý
- Tự xưng “luật sư” nhưng không xuất trình được Thẻ luật sư hoặc né tránh khi bạn hỏi tên Đoàn luật sư;
- Cam kết chắc thắng, hứa “quen biết thẩm phán, kiểm sát viên, chấp hành viên”, “chạy án”, “xin giảm án” – đây là điều luật sư chân chính không bao giờ được phép hứa;
- Đòi nhận tiền mặt, không ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, không có hóa đơn, phiếu thu của tổ chức hành nghề luật sư;
- Yêu cầu bạn ký giấy ủy quyền “toàn quyền” cả việc nhận tiền, nhận tài sản thi hành án;
- Văn phòng là quán cà phê, địa chỉ không rõ ràng, chỉ liên lạc qua điện thoại hoặc mạng xã hội;
- Tên doanh nghiệp có chữ “Luật…”, “Tư vấn luật…”, “dịch vụ pháp lý” nhưng không phải là công ty luật hay văn phòng luật sư đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp. Theo khoản 5 Điều 34 Luật Luật sư, tên của công ty luật phải gồm cụm từ “công ty luật”, kèm loại hình (trách nhiệm hữu hạn hoặc hợp danh) và tên riêng.
Người không đủ điều kiện mà hành nghề luật sư, mạo danh luật sư có thể bị xử phạt vi phạm hành chính; nếu dùng danh nghĩa luật sư để chiếm đoạt tiền của người dân thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Hợp đồng dịch vụ pháp lý ký với tổ chức không phải tổ chức hành nghề luật sư cũng có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu, như vụ việc tại Đồng Nai nêu trên. Hiện dự thảo Luật Luật sư sửa đổi đang được Quốc hội khóa XVI thảo luận, dự kiến bổ sung quy định nghiêm cấm cá nhân, tổ chức không đủ điều kiện quảng bá, giới thiệu, dùng tên gọi gây nhầm lẫn, mạo danh luật sư hoặc cung cấp dịch vụ pháp lý có thu thù lao.
5 bước kiểm tra một luật sư thật trước khi giao việc
- Đề nghị xem Thẻ luật sư: đối chiếu họ tên, số thẻ, ảnh và Đoàn luật sư nơi người đó là thành viên.
- Tra cứu thông tin: kiểm tra danh sách luật sư trên trang thông tin của Liên đoàn Luật sư Việt Nam hoặc liên hệ Đoàn luật sư tỉnh, thành phố.
- Kiểm tra tổ chức hành nghề: đề nghị xem Giấy đăng ký hoạt động của văn phòng luật sư, công ty luật do Sở Tư pháp cấp; tên tổ chức phải là “Văn phòng luật sư…” hoặc “Công ty luật…”, không phải một công ty thông thường có chữ “luật” trong tên.
- Không ký giấy ủy quyền “toàn quyền”: chỉ ủy quyền đúng phạm vi công việc cần làm, không ủy quyền chuyển nhượng, thế chấp tài sản hay nhận tiền thay nếu không thật sự cần thiết.
- Ký hợp đồng dịch vụ pháp lý bằng văn bản: ghi rõ phạm vi công việc, luật sư thực hiện, thù lao, phương thức thanh toán và nhận hóa đơn hợp pháp.
Công ty Luật Phạm Hoàng – tổ chức hành nghề luật sư hoạt động đúng pháp luật
Công ty Luật Phạm Hoàng được thành lập từ năm 2018, là tổ chức hành nghề luật sư được đăng ký hoạt động theo quy định của Luật Luật sư. Các vụ việc của khách hàng do đội ngũ luật sư có Thẻ luật sư trực tiếp tư vấn, tham gia tố tụng; mọi thỏa thuận được lập bằng hợp đồng dịch vụ pháp lý rõ ràng, có hóa đơn, chứng từ đầy đủ.
Khi làm việc với Công ty Luật Phạm Hoàng, anh chị hoàn toàn có quyền đề nghị xem Thẻ luật sư của luật sư phụ trách và Giấy đăng ký hoạt động của Công ty Luật Phạm Hoàng. Chúng tôi xem đó là quyền chính đáng của khách hàng và là sự minh bạch cần có của nghề luật sư. Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng cam kết tư vấn trung thực, nói rõ những thuận lợi và rủi ro của vụ việc, không hứa hẹn kết quả và không thực hiện bất kỳ hành vi “chạy án” nào.
Công ty Luật Phạm Hoàng hiện hỗ trợ khách hàng trong các lĩnh vực hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình, dân sự và doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Người đại diện theo ủy quyền có phải là luật sư không?
Không nhất thiết. Bất kỳ cá nhân nào có năng lực hành vi dân sự đầy đủ đều có thể nhận ủy quyền trong phạm vi pháp luật cho phép; chỉ người có Chứng chỉ hành nghề và Thẻ luật sư mới là luật sư.
Thuê người đại diện theo ủy quyền không phải luật sư có vi phạm pháp luật không?
Không. Bạn có quyền ủy quyền cho người mình tin tưởng. Tuy nhiên, người đó không được tự xưng là luật sư, và bạn cần hiểu rõ họ không chịu sự giám sát nghề nghiệp như luật sư.
Phát hiện bị “luật sư giả” lừa tiền thì làm gì?
Hãy giữ lại hợp đồng, tin nhắn, biên nhận chuyển tiền và gửi đơn tố giác đến cơ quan công an; đồng thời có thể thông báo cho Đoàn luật sư địa phương để được hỗ trợ xác minh.
Liên hệ Công ty Luật Phạm Hoàng
Trước khi giao vụ việc quan trọng của mình cho bất kỳ ai, hãy dành vài phút để kiểm tra. Nếu cần một ý kiến pháp lý từ luật sư thật, hãy gọi hoặc nhắn Zalo 0327.88.0123. Trụ sở Công ty Luật Phạm Hoàng tại Quốc lộ 13, phường Tân Khai, TP. Đồng Nai (phục vụ Chơn Thành, Hớn Quản, Bình Long) và chi nhánh tại tỉnh Lâm Đồng. Đặt lịch qua trang liên hệ.
Bài viết mang tính tham khảo, được cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ luật sư.
Đội ngũ luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng giàu kinh nghiệm tranh tụng, vững chuyên môn về hình sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và doanh nghiệp, am hiểu thực tiễn giải quyết vụ việc tại Đồng Nai (Bình Phước cũ) và Lâm Đồng. Liên hệ 0327.88.0123 để được luật sư của Công ty Luật Phạm Hoàng trực tiếp tư vấn.